استفاده از تصاویر و عکس‌ در سایت موجب بهبود تجربه کاربری و سادگی و سرعت در انتقال اطلاعات به مخاطب می‌شود. مهم نیست سایت شما چه ویژگی‌هایی دارد، به احتمال زیاد به چالش انتخاب عکس برای محصولات، پست‌های موجود در قسمت وبلاگ و یا سایر بخش‌ها در سایت برخورده‌اید و از خود پرسیده‌اید از چه عکسی استفاده کنم؟ و اینکه اصلا آیا استفاده از عکس ضرورتی دارد؟ به آخرین باری که یک تصویر در سایت خود بارگذاری کردید فکر کنید. به احتمال زیاد آن عکس را از یک سایت عکاسی استوک یا جستجوی تصاویر گوگل دانلود کردید و در سایت خود قرار دادید.

طبق آمار Jumpshot در سال ۲۰۱۸ بیش از ۲۰ درصد از جستجوهای گوگل، جستجوی تصاویر بوده‌اند. بهینه سازی تصاویر و عکس‌های موجود در سایت مزایای بسیاری دارد. از بهبود تجربه کاربری گرفته تا سرعت بارگذاری بیشتر و بهبود رتبه سایت همه از مزایای سئوی تصاویر در سایت است. در این راهنما در مورد اینکه سئوی تصاویر چیست صحبت خواهیم کرد، در مورد اهمیت سئو تصاویر و دلایل توجه به آن خواهیم گفت و همه مواردی را که باید برای کاهش حجم و بهینه سازی عکس‌ها و تصاویر در سایت رعایت کنید همراه با مثال‌های متنوع آموزش می‌دهیم. همچنین درباره بهترین افزونه‌های سئو تصاویر در وردپرس با ذکر مثال صحبت خواهیم کرد.

سئو تصاویر چیست؟

سئو تصاویر (Image SEO) که از آن با نام سئوی عکس نام برده می‌شود عبارت است از فرآیند بهینه سازی عکس‌های موجود در یک سایت که امکان خواندن و پیدا کردن آن‌ها برای موتورهای جستجوگر را تسهیل می‌کند و در نتیجه رتبه‌ی سایت در گوگل و سایر موتورهای جستجو بهبود می‌یابد. سئو عکس شامل موارد متعددی نظیر انتخاب نام فایل عکس، فرمت عکس، اندازه عکس، ابعاد عکس و متن جایگزین و… است.

سئوی تصاویر یکی از موارد نسبتا نادیده گرفته شده از سئوی درون صفحه‌ای (On page seo) و سئوی محتوا است که باید به آن توجه داشت. در ادامه به توضیح موارد مختلف در سئوی تصاویر خواهیم پرداخت و اطمینان پیدا خواهیم کرد که عکس‌های موجود در سایت برای موتورهای جستجو بهینه‌سازی شده‌اند.

سایتت به سئو نیاز داره؟

هر سایتی برای رتبه گرفتن، به سئو نیاز داره. اگر تا الان روی سئوی سایتت کاری نکردی، بهتره که از همین امروز شروع کنی.

خدمات سئو

مشاوره سئو

چرا سئوی تصاویر مهم است؟

طبق آمار، جستجوی تصاویر حدود ۲۲ درصد از کل جستجوهای انجام شده در گوگل را تشکیل می‌دهد. اگر کسب و کار شما در حوزه هنر، عکاسی، محتوای بصری و یا یک سایت فروشگاهی است سئوی تصاویر دارای اولویت بیشتری است. مثلا برای یک سایت فروشگاهی بسیاری از مشتریان عکس محصول را برای پیدا کردن آن در گوگل جستجو می‌کنند. پس بهینه سازی عکس‌ها بدون تردید از موارد مهم در سئوی محصولات در سایت فروشگاهی هم هست.

خیلی‌ها معتقدند که با پیشرفت‌های اخیر گوگل در زمینه یادگیری ماشین و تشخیص محتوای عکس‌ها توسط گوگل، سئو عکس اهمیت سابق را ندارد. به عنوان مثال، با آپلود کردن تصویر یک سگ در ابزار تشخیص تصاویر گوگل، چنین نتایجی دریافت خواهید کرد:

گوگل به راحتی تشخیص می‌دهد که این یک سگ است. میزان دقت این ابزار شگفت‌انگیز است و تقریبا هر تصویری را می‌تواند آنالیز کرده و تشخیص دهد. از طرفی مدتی است که بخش جستجوی تصاویر گوگل، گوگل ایمیج (Google Image) امکانات و فیلترهای جدیدی را به سایر امکانات خود اضافه کرده است که نشان از توانایی گوگل در تشخیص انواع تصاویر دارد.

سوالی که پیش می‌آید این است که اگر گوگل می‌تواند تصاویر را تشخیص دهد، دیگر چه نیازی به متن‌های جایگزین و انتخاب نام فایل مناسب و سایر اقدامات مربوط به سئوی تصاویر در سایت هست؟ آیا دیگر نیازی به سئوی عکس نداریم؟ همانطور که در مثال قبلی، دیدیم که گوگل قادر بود به خوبی موضوع تصویر را تشخیص دهد، اما بگذارید یک عکس دیگر را امتحان کنیم:

در این مورد گوگل 95% مطمئن است که این تصویر مربوط به پنیر است. در حالی که عکس آپلود شده، عکس یک قالب کره است. ممکن است بگویید که این عکس می‌تواند شبیه پنیر هم باشد. نکته دقیقا همینجاست. قطعا گوگل و هوش مصنوعی بی‌نقص نیست و ممکن است اشتباه کند. شما باید هرکاری می‌توانید بکنید تا به آن‌ها کمک کنید تصاویرتان را بهتر درک کنند. بطور کلی هدف از انواع مختلف سئو، از جمله سئوی تصاویر، ابهام زدایی و ارائه سیگنال‌های معنایی و محتوایی یکپارچه به ربات خزنده موتورهای جستجو است. سازگاری (Consistency) رمز موفقیت در گوگل است.

اهمیت استفاده از تصاویر و عکس در صفحات وب

استفاده از تصاویر و عکس‌های مناسب به فهم بهتر مخاطب از مقاله کمک می‌کند. این یک توصیه ساده و موثر است: با استفاده از تصاویر در هر مقاله‌ای که می‌نویسید، آن را جذاب‌تر کنید. از آنجایی که جستجوی بصری (Visual Search) روز به روز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، بهتر است برای بهره‌مندی از ترافیک ناشی از آن آماده باشید. و اگر در سایتتان محتوای بصری دارید منطقی است که بهینه سازی تصاویر و سئوی عکس را در اولویت بالاتری در لیست کارهایتان قرار دهید.

آموزش سئوی عکس

۱- انتخاب عکس مناسب برای استفاده در وبسایت

همواره بهتر است از تصاویر اورجینال استفاده کنید. از عکس‌هایی که خودتان عکاسی کرده‌اید استفاده کنید تا عکس‌هایی که از سایت‌های عکس استوک دانلود می‌کنید. درصورت استفاده از تصاویر استوک سایت شما شبیه هزاران سایت دیگر خواهد شد و اورجینال و معتبر به نظر نمی‌رسید. مقالات موجود در سایت، نیاز به تصویر مرتبط با موضوع دارد. اگر هدف شما تنها استفاده از تصاویر برای مقاصد زیبایی، یا گرفتن چراغ سبز در افزونه‌های سئو نظیر یوست سئو و رنک مث است، این کار را نکنید. عکس استفاده شده باید اطلاعاتی در بر داشته باشد، نکته‌ای را برای کاربر روشن کند و یا منعکس کننده موضوع صفحه باشد. اگر هنوز هم در انتخاب تصویر و عکس برای سایت نیاز به راهنمایی دارید با ما همراه باشید.

پیشنهادات گوگل درباره نحوه استفاده از تصاویر

برای افزایش شانس نمایش عکس‌هایتان در جستجوی تصاویر گوگل، بر تجربه کاربری متمرکز شوید. محتوا و صفحات را با تمرکز بر کاربران طراحی کنید و نه برای موتورهای جستجو، در ادامه چند نکته برای استفاده از عکس در سایت ارائه شده است:

• از اینکه محتوای بصری استفاده شده مرتبط با موضوع صفحه است اطمینان حاصل کنید. پیشنهاد می‌کنیم از عکس و تصاویر تنها در زمانی استفاده کنید که ارزش افزوده برای کاربر ایجاد می‌کند و موضوع و مفهوم را بهتر برای کاربر توضیح می‌دهد. بهتر است از استفاده از عکس و متنی که اورجینال نیست پرهیز کنید.
• بهینه سازی محل قرارگیری: در حد امکان عکس را نزدیک متن مربوطه قرار دهید. در مواردی که منطقی به نظر می‌رسد مهمترین تصاویر را در بالای صفحه قرار دهید.
• متون مهم را درون عکس قرار ندهید: از قرار دادن متن درون عکس پرهیز کنید چون همه کاربران امکان دسترسی به آن را نخواهند داشت و ابزارهای ترجمه برای تصاویر کار نمی‌کنند. برای اطمینان از بالاترین دسترسی‌پذیری محتوایتان، متن نوشته شده داخل عکس را بصورت html ارائه دهید و از متن جایگزین برای تصاویر استفاده کنید.
• سایت‌های باکیفیت و آموزنده بسازید: محتوای متنی خوب در صفحات دارای اهمیت برابر با محتوای بصری برای جستجوی تصاویر در گوگل است. محتوای متنی موضوع و حوزه محتوایی را مشخص می‌کند. محتوای متنی برای تولید اسنیپت متنی برای عکس در جستجوی تصاویر گوگل استفاده می‌شود و گوگل از کیفیت محتوای صفحه برای رتبه دهی به تصاویر استفاده می‌کند..

همانگونه که در تصاویر بالا مشخص است در جستجوی تصاویر در گوگل، گوگل از عناوین متا صفحه (title tag) برای توضیح بیشتر در زیر هر عکس استفاده می‌کند. پس بهتر است برای بهینه سازی عنوان صفحه هم برنامه داشته باشید. برای مطالعه بیشتر در مورد نحوه بهینه سازی title tag و meta description می‌توانید به مقاله‌ی آموزش سئوی محتوایی مراجعه کنید.

مطالعه بیشتر: آموزش سئو محتوا، نکات سئو در محتوای متنی و تصویری سایت

جایگزین‌های عکس اورجینال: معرفی چند سایت دانلود عکس

اگر امکان استفاده از عکس‌های خودتان را ندارید، راه‌های دیگری برای پیدا کردن عکس و تصاویر با کیفیت و پرهیز از عکس‌های استوک وجود دارد. Flicker.com یک منبع غنی از عکس است. به خاطر داشته باشید که در صورت استفاده از عکس‌های سایت فلیکر باید به عکاس اثر اشاره کنید. عکس‌های ارائه شده توسط سایت‌های عکس استوک گزینه آخر شماست که چندتایشان را معرفی می‌کنیم:

• unsplash.com
• pixabay.com
• foter.com

برای انتخاب عکس از سایت‌های عکاسی استوک دقت کنید عکسی را انتخاب کنید که واقعی‌تر و اورجینال تر به نظر بیاید. به عنوان مثال، استفاده از عکس یک خانم سفیدپوست با موهای بلوند در صفحه درباره مای یک سایت ایرانی انتخاب خوبی نیست.

در آخر انصاف نیست که به فایل‌های متحرک GIF که اینروزها محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند اشاره نکنیم. بهتر است در استفاده از این فایل‌ها زیاده روی نکنید، چون حجم بالایی دارند و حرکت دایمی این فایل‌ها، باعث حواسپرتی خواننده در حین خواندن مطلب می‌شوند. یک منبع خوب برای فایل‌های GIF سایت Giphy است.

۲- انتخاب فرمت مناسب برای تصاویر

بیشتر تصاویر موجود در وب جزو یکی از این انواع فایل هستند: SVG, JPEG، PNG و GIF که هرکدام روش‌های فشرده سازی متفاوتی دارند.

در ادامه به معرفی فرمت‌های مختلف تصاویر می‌پردازیم:

• JPEG: در سال ۱۹۹۲ معرفی شد. حجم کمتری دارد ولی ممکن است مقداری از کیفیت از دست برود. درجه میزان کاهش حجم و کیفیت امکان تنظیم شدن دارد.
• PNG: در سال ۱۹۹۴ معرفی شد. کیفیت بهتری را تولید می‌کند اما حجم بالاتری دارد.
• SVG: از این فرمت تنها برای لوگوها و آیکون ها استفاده می‌شود و فشرده سازی خوبی ندارد اما کیفیت قابل ملاحظه‌ای با هر اندازه‌ای از زوم ارائه می‌‌دهند. که این باعث می‌شود در مواردی که ممکن است به اندازه‌های مختلفی از تصویر نیاز باشد، بهترین انتخاب باشند.

در تصویر زیر می‌بینید که یک عکس یکسان با فرمت‌های مختلف، حجم‌های متفاوتی دارند:

اگر از ابزارهایی مانند Photoshop برای ویرایش تصاویر خود استفاده می‌کنید، می‌توانید به راحتی فرمت مورد نیاز خود از تصاویر را ایجاد کرده و در سایت قرار دهید.

۳- حجم فایل تصاویرتان را کاهش دهید

مطالعات HTTP archive نشان داد که میانگین حجم صفحات وب از ۵۲۳ کیلوبایت در سال ۲۰۱۱ به ۲۱۹۶ کیلوبایت در سال ۲۰۲۱ رسید. حجم بیشتر صفحات وب منجر به افزایش زمان بارگذاری می‌شود.

زمان بارگذاری صفحه برای سئو بسیار حیاتی است. گوگل مستقیما اعلام کرده که زمان بارگذاری یک فاکتور در رتبه‌بندی نتایج هم برای موبایل و هم دسکتاپ است. بنابراین شما باید سعی کنید مناسب‌ترین نوع فایل را برای تصاویر سایت خود انتخاب کنید. فرمتی که بیشترین میزان فشرده‌سازی را با کمترین میزان افت کیفیت ارائه دهد.

نگاهی به این دو عکس بیاندازید:

هردوی این تصاویر ابعاد یکسان و فرمت یکسان (JPEG) دارند. اما حجم یکی بسیار کمتر از دیگری است. دلیل این امر این است که تصویر سمت چپ توسط ابزارهای فشرده سازی تصویر، فشرده شده است. با وارد کردن آدرس سایت خود در TinyPNG Anlayzer متوجه خواهید شد که سایت شما چه میزانی از پتانسیل برای کاهش حجم تصاویر دارد.

گوگل در مورد بهینه‌سازی تصاویر، صراحتا می‌گوید:

برای گرفتن بهترین نتیجه، تنظیمات و ابزارهای مختلف را آزمایش کنید و از کاهش کیفیت تصویر نترسید. معمولا نتیجه بصری خوبی خواهید گرفت و کاهش حجم را احساس نخواهید کرد. اما کاهش حجم تصاویر در مجموع نتایج بسیار خوبی برایتان خواهد داشت.

بهترین ابزارهای کاهش حجم تصاویر

ابزارهای مختلفی برای فشرده‌سازی و کاهش حجم تصاویر وجود دارد. پیشنهاد گوگل استفاده از ImageOptim است. اگر با استفاده از این ابزار راحت نبودید، می‌توانید گزینه‌های دیگری چون TinyJpg و TinyPng که به ترتیب برای فشرده سازی فایل‌های JPEG و PNG هستند استفاده کنید. اگر از ابزارهایی مانند فتوشاپ استفاده می‌کنید امکان کاهش حجم تصاویر با رفتن به منوی Files و انتخاب گزینه Save for web وجود دارد.

افزونه‌های منتخب برای کاهش حجم تصاویر در وردپرس

در صورتیکه از سیستم مدیریت محتوای وردپرس برای طراحی سایت خود استفاده کرده‌اید، افزونه‌هایی وجود دارد که فرایند فشرده‌سازی و کاهش حجم عکس را به صورت خودکار انجام می‌دهند به شما در بهینه‌سازی عکس‌ها در وردپرس کمک می‌کنند:

• ShortPixel
• EWWW Image Optimizer
• TinyPNG
• WP Smush

در مجموع می‌توان گفت از بین افزونه‌های‌بهینه سازی تصاویر در وردپرس افزونه ShortPixel بهترین عملکرد را دارد. شورت پیکسل تا 100 عکس در ماه را به‌صورت رایگان فشرده می‌کند. در صورتی که تعداد زیادی عکس در سایت دارید باید پلن تجاری این افزونه را خریداری کنید. این افزونه همچنین می‌تواند تمام تصاویر قبلی که در سایتتان قرار داده‌اید را هم فشرده کند. این افزونه توانایی ایجاد فرمت‌های مدرن‌تر نظیر webp و avif را دارد که در ادامه درباره آن‌ها صحبت خواهیم کرد.

در صورتیکه می‌خواهید تاثیر فشرده‌سازی تصاویر در سایتتان را قبل و بعد از فشرده‌سازی ببینید می‌توانید از ابزارهای تست سرعت نظیر GTmetrix و Google Page Speed Insight استفاده کنید.

۴- استفاده از فرمت‌های مدرن‌تر تصویر نظیر Webp و Avif

در ابتدا به معرفی این دو فرمت می‌پردازیم:

• WEBP: این فرمت توسط گوگل در سال ۲۰۱۰ به منظور کاهش حجم تصاویر بدون کاهش کیفیت معرفی شده است. ۹۷ درصد از مرورگرها در سال ۲۰۲۲ از این فرمت پشتیبانی می‌کنند. بررسی‌های گوگل روی این فرمت از نظر فشرده سازی نشان داد که استفاده از فرمت webp به جای فرمت JPG، کاهش ۲۵ الی ۳۴ درصدی در حجم فایل را در پی خواهد داشت و این کاهش حجم برای فرمت PNG ۲۶ درصد است.
• AVIF: در سال ۲۰۱۹ معرفی شد و فشرده سازی بهتری را در مقایسه با فرمت‌های دیگر ارائه می‌دهد. تنها مشکل این فرمت این است که برخی از مرورگرها هنوز از این فرمت پشتیبانی نمی‌کنند. برای مشاهده وضعیت پشتیبانی این فرمت در مرورگرهای مختلف می‌توانید به سایت caniuse.com مراجعه کنید.

اگر آدرس سایت خود را در ابزار تست سرعت گوگل Google Page Speed Insight وارد کنید، احتمالا هشداری مشابه اسکرین شات زیر (Serve Images in next-gen formats) خواهید دید:

تنها مشکل این فرمت‌ها این است که ایجاد آن‌ها به سادگی ایجاد فرمت JPG که فرمت اصلی در بسیاری از دوربین‌ها و … است نیست. برای تبدیل عکس به فرمت webp یا Avif پیشنهاد ما استفاده از squoosh.app است.

نحوه استفاده از فرمت Webp در وردپرس

وردپرس از نسخه 5.8 به بعد بصورت خودکار از فرمت webp پشتیبانی می‌کند. بدین معنی که شما بدون نیاز به نصب به هیچ افزونه‌ای امکان بارگذاری تصاویر با فرمت webp را خواهید داشت. تنها کافیست عکس را با ابزاری که در بخش قبلی ذکر کردیم به فرمت Webp تبدیل کنید و در سایت بارگذاری کنید. اگر تعداد عکس‌های سایت شما زیاد است، برای تولید خودکار این فرمت لازم است که افزونه shortpixel را خریداری کنید. شما با پرداخت ۵ دلار می‌توانید اعتبار لازم برای بهینه سازی و تولید فرمت Webp و avif برای ۵۰۰۰ تصویر را دریافت کنید.

۵- نامگذاری مناسب فایل عکس قبل از آپلود در سایت

گوگل درباره انتخاب نام فایل عکس‌ها در سایت به روشنی گفته است که:

نام فایل عکس می‌تواند به گوگل سرنخ‌هایی از موضوع اصلی عکس بدهد. سعی کنید برای تصاویر خود نامی انتخاب کنید که توضیح مختصری از موضوع عکس باشد. به عنوان مثال، ‘سگ-سفید.jpg بسیار بهتر و گویاتر از IMG000023.JPG است.

مثلا عکس زیر در یک روز بارانی و پاییزی در پارک لاله تهران گرفته شده است، تلفن همراه استفاده شده بصورت خودکار نام این عکس را photo_۲۰۲۲-۱۲-۲۷_۱۰-۲۲-۲۰.jpg انتخاب کرد. یک کاندید نامگذاری مناسب برای این فایل پارک-لاله-پاییزی.jpg است.

علاوه بر این گوگل توصیه به استفاده از خط تیره(-) در نام فایل به جای آندرلاین(_) می‌کند. در عکس بالا استفاده از آندرلاین در نام فایل مثلا پارک_لاله_پاییزی.jpg اشتباه است. لازم به ذکر است که نیازی به قراردادن خط تیره در نام فایل قبل از بارگذاری نیست. سرورها بصورت خودکار space را به خط تیره تبدیل می‌کنند. به خاطر داشته باشید در صورتی که قصد دارید یک صفحه از سایت را به زبان‌های دیگر ترجمه کنید، بهتر است نام فایل‌های عکس هم ترجمه شوند.

مثال‌هایی از نام گذاری صحیح فایل عکس برای سئو

• به عنوان مثال اگر قصد دارید در مورد میدان نقش جهان یک مطلب در سایتتان منتشر کنید و از تصویر زیر استفاده کنید نام‌گذاری تصویر به‌صورت میدان-نقش-جهان.jpg انتخاب بهتری از DSC4536.jpg است. از استفاده مکرر از کلمه کلیدی هدف در نام تصاویر (keyword stuffing) بپرهیزید. نام فایل عکس را مختصر و سرراست انتخاب کنید.

• اگر سایت فروشگاهی دارید اسم تصاویر می‌تواند نام محصول باشد. مثلا اگر یک سایت فروش موبایل هستید نام تصاویر می‌تواند به‌صورت آیفون-۱۴-پرومکس-۲۵۶-گیگ.jpg باشد

۶- از متن جایگزین (Alt text) استفاده کنید

متن جایگزین یا alt text یک خصیصه html است و وظیفه تشریح محتوای عکس را به عهده دارد. ایده اولیه استفاده از متن جایگزین تصویر در طراحی وب، کمک کردن به کاربران نابینایی است که از ابزارهای صفحه خوان استفاده می‌کنند. این خصیصه به کاربران نابینا کمک می‌کند بفهمند که در کجای صفحه از چه عکسی و با چه محتوایی استفاده شده است. همچنین در صورتی که مشکلی در بارگذاری عکس به وجود بیاید، متن جایگزین در صفحه نمایش داده می‌شود. متن جایگزین از عناصر حیاتی در سئو تصاویر است و به گوگل کمک می‌کند درک دقیق‌تری از محتوای یک عکس داشته باشد. متن جایگزین از عناصر مهم در سئو آن پیج و سئو محتوا است.

تگ html عکسی که متن جایگزین داشته باشد، به این صورت است:

این یک مثال از نحوه صحیح نوشتن متن جایگزین برای عکس پارک لاله است که در ابتدای مقاله دیدید. برای نوشتن متن جایگزین، تصور کنید از پشت تلفن قصد دارید یک عکس را توصیف کنید. مجددا تاکید می‌کنیم از تکرار بی معنا و غیرطبیعی کلمه کلیدی در متن جایگزین و نام فایل بپرهیزید. طبق راهنمای رسمی گوگل، متن جایگزین را باید به این گونه نوشت:

گوگل از متن جایگزین در کنار الگوریتم‌های پردازش تصویر و محتویات متن صفحه برای درک موضوع عکس استفاده می‌کند. برای نوشتن alt text روی محتوای مفید و گویایی که شامل کلمات کلیدی مناسب باشد و مرتبط به موضوع متن موجود در صفحه است تمرکز کنید. از استفاده بیش از حد کلمات کلیدی خودداری کنید، چرا که ممکن است به تجربه کاربری نامناسب منجر شده و سایت شما در لیست سایت‌های اِسپَم قرار بگیرد.

ممکن است از خود بپرسید، طول متن جایگزین عکس چقدر باید باشد؟ بهتر است متن جایگزین عکس از ۱۲۵ کاراکتر بیشتر نباشد چون اغلب ابزارهای صفحه خوان، خواندن متن جایگزین را بعد از کاراکتر ۱۲۵ام متوقف می‌کنند.

مثلا اگر می‌خواهید متن جایگزین تصویر یک محصول را بنویسید، می‌توانید شماره سریال محصول را هم اضافه کنید. مثلا:

۷- کپشن

مورد مهم دیگر، کَپشِن‌ها هستند. گوگل در این زمینه می‌گوید:

گوگل اطلاعات مربوط به موضوع یک عکس را از محتوای موجود، از جمله کپشن‌ها و عنوان عکس استخراج می‌کند. سعی کنید تصاویر را نزدیک متن مرتبط با آن قرار دهید.

اگر تصاویر قبلی در همین راهنما را بررسی کنید، می‌بینید که با فونتی کوچک‌تر توضیحی از عکس ارائه شده است. این همان کپشن است که باید حتما به آن توجه کافی را داشته باشید. کپشن تصاویر برای کاربر قابل مشاهده است و می‌تواند برای توضیح بیشتر و ایجاد تجربه کاربری بهتر استفاده شود. مثلا در عکس زیر از سایت Tom Hull که یک عکاس است، او از کپشن برای توضیح بیشتر درباره اینکه عکس کجا، کی و چه چیزی را به تصویر می‌کشد استفاده کرده‌است.

اضافه کردن کپشن و متن جایگزین تصویر در وردپرس

در ورایشگر متنی پیش فرض وردپرس اگر یک عکس را بارگذاری کنید وردپرس به شما اجازه می‌دهد تا متن جایگزین و کپشن عکس را تعریف کنید:

وردپرس بصورت خودکار پس از بارگذاری تصویر title تصاویر را بر اساس نام فایل عکس تولید می‌کند. با رفتن به دشبورد وردپرس و مراجعه به قسمت رسانه و سپس کتابخانه می‌توان همه‌ی تصویرهای بارگذاری شده را دید و با کلیک روی هر عکس صفحه جزئیات پیوست باز خواهد شد. (تصویر بعدی)

با باز شدن صفحه جزئیات پیوست در وردپرس می‌توان متن جایگزین و کپشن را برای تصویر ویرایش کرد. همانطور که در تصویر مشخص است، وردپرس به‌صورت خودکار برای این تصویر عنوان را بر اساس نام فایل (میدان نقش جهان در شب) تولید کرده است. در قسمت کتابخانه می‌توان متن جایگزین و عنوان تصاویر سایت را ویرایش کرد.

نکته مهم: اگر قبلا از تصاویر موجود در کتابخانه سایت در نوشته‌ها و صفحات سایت استفاده کرده‌اید، تغییر متن جایگزین در کتابخانه، متن جایگزین را در پست‌هایی که قبلا استفاده کرده‌اید، تغییر نخواهد داد.

۸- یک نقشه سایت برای تصاویر ایجاد کنید

بطور خلاصه استفاده از نقشه سایت عکس‌ها و تصاویر سایت (Image Sitemap) شانس دیده‌شدن تصاویر سایت در نتایج جستجوی عکس در گوگل را افزایش می‌دهد. نقشه سایت یا سایت مپ برای عکس‌ها یک فایل XML مشابه نقشه سایت برای سایر قسمت‌های سایت است با این تفاوت که آدرس‌های آن به عکس‌های سایت اشاره می‌کند.

گوگل درباره نقشه سایت مخصوص تصاویر می‌گوید:

تصاویر منبع بسیار مهمی از اطلاعات در مورد محتویات سایت شما هستند. شما می‌توانید جزئیات بیشتری از تصاویرتان به گوگل بدهید و با اضافه کردن اطلاعات لازم به نقشه سایت تصاویر، URL عکس‌هایی را که ممکن ما پیدا نکنیم در اختیارمان قرار دهید.

برای کاربران سایت‌های وردپرس، افزونه‌هایی چون Yoast SEO و Rank Math این کار را به صورت خودکار انجام می‌دهند. افزونه یوست سئو به صورت خودکار تمامی تصاویر استفاده شده در یک پست یا صفحه را در نقشه سایت نیز قرار می‌دهد. در افزونه رنک مث تنظیمات مختلفی در قسمت نقشه سایت این افزونه وجود دارد که در تصویر زیر نمایش داده شده است:

گوگل همچنین می‌گوید که:

نقشه سایت برای تصاویر می‌تواند شامل URLهایی از سایت‌های دیگر هم باشد. چیزی که در نقشه سایت اصلی امکان پذیر نیست. به این ترتیب کارشناس سئوی شما می‌تواند از ابزارهای CDN یا شبکه توزیع محتوا برای میزبانی تصاویرتان استفاده کند. بهتر است از تغییر مکرر آدرس تصاویر بپرهیزید. تغییر CDN معمولا منجر به تغییر آدرس عکس‌های موجود در سایت می‌شود. بهتر است تنظیمات عکس‌های موجود درسایت را به نحوی مدیریت کنید که تصاویر در دامنه یا ساب دامین خودتان قرار داشته باشند.

یکی از مزایای کلودفلر(Cloudflare) نسبت به سایر CDNها این است که بدون تغییر آدرس عکس‌ها آن ها را ذخیره و به کاربر نمایش می‌دهد. در ادامه درباره استفاده از CDN برای بهبود سئوی تصاویر سایت بیشتر توضیح می‌دهیم.

9- تصاویرتان را به صورت واکنش‌گرا ارائه کنید

وقتی بحث تجربه کاربری پیش‌ می‌آید، سرعت سایت یک فاکتور مهم است. با توجه نکردن به سایز فایل عکس سرعت سایت به سادگی کاهش می‌یابد. در اینجا منظور از سایز عکس میزان فضای اشغال شده توسط عکس در حافظه است. سایز عکس با ابعاد عکس که منظور از ابعاد طول و عرض عکس بر اساس تعداد پیکسل است متفاوت است.

اغلب تلفن‌های همراه امروزی عکس با ابعاد بالای ۴۰۳۲ در ۳۰۲۴ پیکسل می‌گیرند. اگر ماکزیمم عرض عکس استفاده شده در سایت شما ۶۰۰ پیکسل باشد، ابعاد عکس بسیار بزرگتر از آن چیزی است که مورد نیاز است. چنین چیزی منجر به کاهش سرعت بارگذاری سایت می‌شود.

برای حل این مشکل می‌توانید ابعاد عکس را قبل از بارگذاری در سایت برابر با حداکثر ابعاد مورد نیاز برای نمایش در صفحه تغییر دهید. با استفاده از ابزاری مانند فتوشاپ می‌توانید ابعاد عکس را قبل از بارگذاری اصلاح کنید. در صورت استفاده از وردپرس هم می‌توانید با استفاده از افزونه Resize Image After Upload تصاویر را به صورت خودکار بعد از بارگذاری تغییر سایز دهید.

طراحی واکنشگرا برای عکس‌ها در سایت‌

وردرپس چند سایز مختلف از عکس تولید می‌کند و برای نمایش سایز مناسب به کاربر تلاش می‌کند اما انتخاب‌های وردپرس صد در صد بهینه نیست و بهتر است قبل از بارگذاری عکس سایز آن را بهینه سازی کنید. در این قسمت در مورد اصول طراحی واکنشگرا در سایت‌ها صحبت خواهیم کرد.

فرض کنید می‌خواهید عکسی با عرض 720px روی سایتتان آپلود کنید. حالا اگر کسی با گوشی خود که صفحه نمایش کوچکتری (مثلا 320 پیکسل) دارد بخواهد سایت شما را ببیند، مرورگر آن دستگاه ناچار است عکسی با عرض 720 پیکسل را بارگذاری کند. تصویر مورد نظر به خوبی نمایش داده می‌شود. اما همین کار را عکسی با عرض 320 پیکسل هم می‌توانست انجام دهد.

راه حل این مشکل استفاده از srcset است. این یک کد HTML است که به مرورگر اجازه می‌دهد با توجه به اندازه صفحه نمایش، نزدیک‌ترین نسخه از یک تصویر را از لحاظ اندازه انتخاب کرده و همان را بارگذاری کند. به این ترتیب، روی تمام دستگاه‌ها، تصویری با کیفیت متناسب با اندازه صفحه نمایش خواهیم دید و سرعت سایت هم کاهش نخواهد یافت. نحوه استفاده از این کد به صورت زیر است:

ابتدای کد که برای همه ما آشناست، یک کد استاندارد برای قرار دادن عکس. اما در ادامه، راهنمای اندازه تصویر قرار دارد که به مرورگر می‌گوید دو نسخه دیگر از این عکس وجود دارد، یکی medium و دیگری large.

به این ترتیب مرورگر محاسباتی انجام خواهد داد که طبق آن تصویر مناسب برای بارگذاری انتخاب خواهد شد. فرض کنید که عرض صفحه نمایش مورد نظر 320 پیکسل است. عکس اصلی عرضش 500px، نسخه medium عرضش 1000px و نسخه large عرضش 2000px است. مرورگر محاسبه می‌کند که نزدیک‌ترین نسخه به صفحه نمایش از لحاظ اندازه، نسخه 500 پیکسلی است. بنابراین همان را بارگذاری خواهد کرد. اما در حالتی که عرض صفحه نمایش مثلا 720 پیکسل باشد، عکس 500 پیکسلی برای آن کوچک است. پس نسخه medium را که 1000 پیکسل عرض دارد نمایش خواهد داد.

دقت داشته باشید که وردپرس تمام این کارها را به صورت خودکار انجام می‌دهد و پس از بارگذاری عکس، چند نسخه از همان عکس با ابعاد متفاوت تولید می‌کند. برای هر عکسی که در سایت وردپرس خود آپلود کنید، 5 ورژن متفاوت ساخته خواهد شد:

• Thumbnail: برشی 150 در 150 پیکسلی از تصویر
• Medium: نسخه‌ای از تصویر که عرض یا طول آن به 300 پیکسل کاهش می‌یابد
• Medium Large: نسخه‌ای تغییر اندازه داده شده به عرض 768px
• Large: نسخه‌ای از تصویر که عرض یا طول آن 1024 پیکسل است
• Full: نسخه اصلی عکس

سپس وردپرس srcset را به صورت خودکار برای آن عکس تنظیم می‌کند. پس بهتر است در صفحات مهم سایت به نکات ذکر شده توجه کنید و عکس با ابعاد دقیق و مناسب را در صفحه قرار دهید.

۱۰- بهتر است ابعاد عکس در کد html تعریف شود

احتمالا این تجربه را که در حین بارگذاری سایت، المان‌های موجود در سایت ناگهان جابه‌جا شده‌اند داشته‌اید یا اینکه هنگامی که قصد کلیک روی یک دکمه را دارید دکمه ناگهان جابه‌جا شده و روی چیز دیگری کلیک کرده‌اید. یک نمونه از این اتفاق در تصویر زیر نمایش داده شده است.

گوگل برای بررسی میزان جایه جایی المان‌ها در صفحه یک سنجه به نام Cumulative Layout Shift (CLS) معرفی کرده است. این سنجه را می‌توان «جابه‌جایی تجمیعی طرح» ترجمه کرد. منظور از CLS تعداد جابه‌جایی المان‌های موجود در سایت است که بر محتوای اصلی سایت اثر می‌گذارد.

تعریف ابعاد عکس در کد html باعث می‌شود تا مرورگر در زمانی که منتظر بارگذاری تصویر است، برای عکس یک فضای خالی در نظر بگیرد و از جا به جا شدن محتوا پس از بارگذاری عکس جلوگیری کند. این مساله بیشتر مربوط به بحث تجربه کاربری UX است و مستقیما روی سئوی عکس اثر ندارد. اگر سایت شما وردپرسی است و از افزونه wp-rocket استفاده می‌کنید، با رفتن به قسمت تنظیمات و سربرگ رسانه، می‌توانید ابعاد تصویر را به کد html عکس‌ها اضافه کنید.

۱۱- استفاده از Lazy Loading را در نظر بگیرید

lazyload یا بارگذاری تنبل برخلاف اسمش تاثیر زیادی در افزایش سرعت بارگذاری سایت دارد. بارگذاری تنبل چیست؟ بارگذاری تنبل یعنی مرورگر، بارگذاری تصاویر (یا هر چیز دیگری، مثلا ویدیو) را تا زمانی که لازم است روی صفحه به نمایش درآید به تعویق می‌اندازد. به عبارت دیگر، این تصاویر تنها زمانی بارگذاری می‌شوند که به آن‌ها نیاز داشته باشیم . بدین ترتیب صفحات با سرعت بیشتری بارگذاری می‌شوند.

گوگل در ادامه نکات مربوط به سئوی تصاویر و در خصوص lazy loading می‌گوید:

استفاده از lazy loading می‌تواند در صفحات بلندی که تصاویر زیادی پایین‌تر از فضای اولیه نمایش دارند، سرعت بارگذاری را به شکل قابل ملاحظه‌ای افزایش دهد که این کار با به تعویق انداختن بارگذاری آن‌ تصاویر به زمانی که لازمشان داریم و یا بعد از رندر شدن صفحه انجام می‌گیرد.

اما اگر سایتتان وردپرسی باشد، می‌توانید به کمک افزونه‌های موجود این قابلیت را برای سایتتان فعال کنید. از میان افزونه‌هایی که برای این کار وجود دارد، A3 Lazy Load Plugin را می‌توانیم به شما توصیه کنیم. اگر هم از افزونه wp-rocket استفاده می‌کنید، با رفتن به قسمت تنظیمات و سربرگ رسانه، می‌توانید بارگذاری تنبل را فعال کنید.

۱۲- از قابلیت Caching (ذخیره سازی) مرورگر بهره ببرید

ذخیره‌سازی یا همان Caching مرورگرها به قابلیتی گفته می‌شود که در آن مرورگر شخص بازدیدکننده، تصاویر موجود در سایت را در حافظه خود ذخیره می‌کند. در نتیجه، هرگاه مجددا به سایت شما مراجعه کنند، سرعت بارگذاری بسیار بیشتر خواهد بود. کش کردن محتوا در مرورگر تنها برای عکس‌ها نیست و فایل‌های css و js هم امکان کش شدن در مرورگر را دارند.

به عنوان مثال، وقتی شما برای اولین بار این مقاله را باز کردید، مرورگر ناچار است تمام تصاویر موجود در مقاله را بارگذاری کند و نمایش دهد. اگر از Caching استفاده نشود، این فرآیند هربار که در آینده به این مقاله مراجعه کنید انجام خواهد شد. یعنی مرورگر باید مجددا همه چیز را بارگذاری کند.

اما با استفاده از کش کردن محتوا در مرورگر، اتفاقی که می‌افتد این است که مرورگر برخی از این تصاویر را نگه می‌دارد. به این شکل، اگر در آینده مجددا به این صفحه مراجعه کنید، دیگر نیازی وجود ندارد که همه تصاویر از ابتدا بارگذاری شوند. بسیاری از تصاویر در مراجعه اول روی حافظه کامپیوتر یا موبایل شما ذخیره شده. به این ترتیب سرعت بارگذاری افزایش می‌یابد.

گوگل در این خصوص گفته است:

استفاده از Caching می‌تواند سرعت بارگذاری صفحه شما را در بازدیدهای مجدد افزایش دهد. وقتی مرورگر از یک سرور درخواست ارسال منبعی را می‌کند، سرور می‌تواند به مرورگر بگوید که تا مدت زمان مشخصی آن منبع را ذخیره نگه دارد. در آینده در هر مراجعه‌ای برای آن منبع (عکس یا هر چیز دیگری)، مرورگر به جای اینکه منتظر ارسال آن از سمت سرور بماند، از نسخه‌ی موجود در حافظه‌ی خود استفاده می‌کند.

حتی ممکن است در صفحه تحلیل سرعت سایت در GTmetrix و Google Page Speed Insight با چنین پیامی مواجه شوید:

Serve static assets with an efficient cache policy

که صراحتا توصیه می‌کند از قابلیت caching برای بهبود سئوی تصاویر سایتتان استفاده کنید.

اگر از وردپرس استفاده می‌کنید، فعال کردن این قابلیت کار ساده‌ای است. کافی است از افزونه‌‌های افزایش سرعت سایت در وردپرس مانند WP Rocket یا A3 Total Cache استفاده کنید. با نصب هریک از این افزونه‌ها، به صورت خودکار، کشینگ سایت شما فعال شده و تنظیمات لازم روی فایل htaccess اعمال می‌شود.

در صورتی که سایتتان وردپرسی نیست، باید به صورت دستی کد زیر را به فایل htaccess سایتتان اضافه کنید:

ExpiresActive On
# Images
ExpiresByType image/jpg "access 1 year"
ExpiresByType image/jpeg "access 1 year"
ExpiresByType image/gif "access 1 year"
ExpiresByType image/png "access 1 year"

این کد به مرورگر می‌گوید که فایل‌های jpg، jpeg، gif و png را تا مدت یکسال در حافظه خود نگه دارد. شما می‌توانید این زمان را به دلخواه خود تغییر دهید. برای ویرایش فایل htaccess به پوشه public_html در هاست خود بروید و فایل htaccess. را بیابید.

۱۳- از شبکه توزیع محتوا (CDN) استفاده کنید

بیشتر وبسایت‌ها تمام فایل‌هایشان را روی یک سرور که در یک نقطه مشخص است قرار می‌دهند. فرض کنیم که سِرور سایت در ایران قرار دارد. در این صورت، اگر شخصی در ایران بخواهد سایت شما را بازدید کند، لازم نیست مسیری طولانی را طی کند تا فایل‌های موجود در سایت را ببیند. اما اگر کسی در آمریکا بخواهد سایتتان را ببیند چه؟ تصاویر موجود در سایت باید مسافت بسیار زیادی را طی کنند تا به دست کاربر برسند. این باعث کاهش سرعت بارگذاری سایت و در نتیجه افت سئوی تصاویر سایت می‌شود.

شبکه‌های توزیع محتوا این مشکل را با ذخیره کردن فایل‌های شما روی شبکه‌ای از سرورها در سراسر جهان حل می‌کنند. با استفاده از یک CDN، هرگاه کاربری بخواهد سایتتان را ببیند، از طریق نزدیک‌ترین سرور به تصاویر و دیگر فایل‌های سایت دسترسی خواهد داشت.

شرکت‌های زیادی به عنوان شبکه توزیع محتوا فعالیت می‌کنند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها عبارتند از Cloudflare، KeyCDN، Amazon CloudFront و Google Cloud CDN.

مطالعه بیشتر: CDN چیست؟ آموزش نصب CDN کلودفلر

ارائه دهندگان CDN، خدمات بخصوصی برای ارائه خدمات CDN مخصوص عکس دارند که به آن‌ها شبکه توزیع محتوای تصاویر (Image CDN) می‌گویند. CDNهای تصاویر اهداف بخصوصی دارند: بهینه سازی تصاویر و ارائه عکس‌ها به کاربر در حداقل زمان ممکن. بسیاری از فرایند‌های فشرده سازی، کاهش حجم، ارائه عکس متناسب با ابعاد نمایشگر کاربر و … به صورت برخط توسط CDNهای تصاویر انجام می‌شوند. مثلا شما می‌توانید CDN خود را به گونه‌ای تنظیم کنید که به طور خودکار عکس‌های با فرمت PNG و JPG را به webp یا avif تبدیل کند و پس از آن با توجه به صفحه نمایش کاربر، عکس با ابعاد مناسب را به او تحویل دهد. معروف‌ترین ارائه دهندگان خدمات CDN عکس در جهان شرکت‌هایی نظیر Cloudinary و Imagekit هستند.

۱۴- از داده‌های ساختاریافته (اسکیما) برای تصاویر استفاده کنید

اضافه کردن اسکیما یا داده‌های ساختار یافته به صفحات در سایت می‌تواند به موتورهای جستجو کمک کند تا عکس‌های موجود در سایت را به صورت محتوای غنی (Rich result) نشان دهند. گوگل می‌گوید اسکیما تاثیری در افزایش رتبه سایت ندارد، اما به متمایز شدن در صفحه نتایج جستجو کمک می‌کند. به عنوان مثال اگر یک سایت دستورالعمل آشپزی دارید، با اضافه کردن اسکیمای مربوط به تصاویر، گوگل علامتی را روی تصاویر سایت در صفحه نتایج جستجو اضافه می‌کند که بیان‌گر این است که این عکس مربوط به یک دستورالعمل آشپزی است.

جستجوی تصاویر گوگل داده‌های ساختار یافته با انواع زیر را پشتیبانی می‌کند:

• دستورالعمل آشپزی
• ویدیو
• محصول

۱۵- بهینه سازی تگ‌های Open Graph و Twitter Card

استفاده از تصاویر یکی از بخش‌های مهم در استراتژی شبکه‌های اجتماعی است. در اینجا اوپن گراف وارد می‌شود. اوپن گراف پروتکل یا مجموعه قوانینی است که در ابتدا توسط فیسبوک معرفی شد. اوپن گراف نحوه پیش نمایش لینک‌های سایت در شبکه‌های اجتماعی را مشخص می‌کند. یعنی می‌توانید عنوان، تصاویر و توضیحات زیر هر لینک را برای انتشار در شبکه‌های اجتماعی مشخص کنید.

برای اطمینان از اینکه تصویر مد نظر شما در پیش نمایش شبکه‌های اجتماعی نشان داده شود، کدی مشابه کد زیر را باید به قسمت head صفحه اضافه کنید:

کد بالا تگ اوپن گراف است و در شبکه‌های اجتماعی نظیر پینترست و فیسبوک استفاده می‌شود. توییتر از توییتر کارت که به فرم کد زیر است استفاده می‌کند:

در نهایت نحوه نمایش لینک سایت در هنگام انتشار در شبکه‌های اجتماعی به فرم زیر خواهد بود:

در صورتیکه از افزونه‌های یوست سئو یا رنک مث استفاده می‌کنید، امکان ویرایش بخش‌های مختلف این پیش نمایش در توییتر و فیسبوک را خواهید داشت. همچنین می‌توانید برای چک کردن نحوه نمایش لینک سایت در شبکه‌های اجتماعی مختلف از سایت socialsharepreview.com استفاده کنید.

پرسش‌های متداول درباره سئوی تصاویر یا Image SEO

سخن آخر

سئوی عکس مجموعه‌ای از قواعد مختلف است و جنبه‌های متعددی دارد. گوگل مطالب بسیار زیادی در این رابطه منتشر کرده است. همین امر نشان دهنده اهمیت زیاد سئو تصاویر است. البته نباید فراموش کنید که استفاده از تصاویر با کیفیت همواره باید در اولویت باشد تا تجربه خوشایندی برای کاربران رقم بزند. در نتیجه باید از تصاویر بی‌کیفیت که هیچ کمکی به کاربر نمی‌کند پرهیز کنید. همواره از عکس‌های اورجینال استفاده کنید و از کپی کردن عکس‌های رقبا بپرهیزید.

شما در مورد سئوی عکس یا ایمیج سئو چه تصوری دارید؟ آیا در این زمینه تجربه‌ای دارید؟ برای ما در قسمت نظرات بنویسید.

منابع